Lò vôi là thiết bị công nghiệp chủ yếu dùng để nung vôi. Vôi sống được sử dụng rộng rãi trong ngành xi măng, hóa chất, luyện kim và bảo vệ môi trường. Nhà máy nung vôi có thể chọn nhiều loại lò, phổ biến gồm lò quay nung vôi, lò đứng nung vôi và lò đứng vành khuyên. Mỗi loại có ưu điểm riêng. Làm thế nào để chọn lò vôi phù hợp nhất với lĩnh vực ứng dụng?
Lò quay và lò đứng vành khuyên có đặc điểm và ứng dụng riêng. Lò quay phù hợp để sản xuất vôi liên tục ở quy mô lớn, có hiệu suất sản xuất cao và khả năng thích ứng tốt, song chi phí đầu tư và bảo trì cao. Lò đứng vành khuyên phù hợp với sản xuất quy mô nhỏ và vừa cần kiểm soát nhiệt độ chính xác, với ưu điểm tiết kiệm năng lượng, bảo vệ môi trường và chất lượng sản phẩm cao. Công suất của loại lò này tương đối thấp và kết cấu phức tạp.
Theo số liệu báo cáo của Hiệp hội Vôi, mức tiêu thụ năng lượng của một số công nghệ lò vôi được so sánh như sau:
| Lò vôi | Lò đứng cơ giới hóa | Lò vôi vành khuyên | Lò quay | Lò Merz | Lò Phocas | Lò đứng đốt khí |
| Mức tiêu thụ năng lượng riêng của công đoạn (t) | 130 | 137 | 149 | 127 | 160 | 195 |
Có thể thấy, ngoại trừ lò đứng cơ giới hóa (không phải lò vôi hoạt tính) và lò Melz, các loại lò khác tiêu thụ năng lượng cao hơn lò đứng vành khuyên. Lò quay chỉ phù hợp để sản xuất vôi hạt nhỏ cỡ 10-40mm. Vì vậy, sau khi so sánh toàn diện các lò đứng tiên tiến như lò đứng vành khuyên, lò Melz và lò Fukas, lò đứng vành khuyên là lựa chọn tốt nhất để sản xuất vôi.
Hôm nay, chúng tôi so sánh lò quay nung vôi và lò đứng vành khuyên về kết cấu, nguyên lý làm việc, ưu điểm và chi phí.
Hướng dẫn chọn lò vôi
Khi lựa chọn dự án lò vôi, cần xem xét toàn diện các yếu tố như sử dụng nguồn nhiên liệu thô, vốn đầu tư tĩnh của dự án, chất lượng sản phẩm và chi phí vận hành lò. Đồng thời, cần tính đến điều kiện nhiên liệu thô của chính dự án và yêu cầu của cơ quan bảo vệ môi trường địa phương về kinh tế carbon thấp và phát triển bền vững.
Theo thông tin hiện có, lò vôi tại các nước công nghiệp hóa chủ yếu là lò đứng nung vôi thế hệ mới và lò quay nung vôi. Tại Trung Quốc, các doanh nghiệp luyện kim đang xây dựng lò vôi mới, với lò quay và lò đứng thế hệ mới được triển khai ở mức tương đương.
Trong số các lò đứng nung vôi thế hệ mới, phổ biến nhất vẫn là lò đứng vành khuyên và lò Melz. Lò đứng vành khuyên có ưu điểm kỹ thuật là hiệu suất nhiệt cao, dải cỡ hạt nguyên liệu vào lò rộng, chiếm ít diện tích, vận hành ở áp suất âm trong suốt quy trình, an toàn và ổn định.
Đặc điểm kết cấu và nguyên lý làm việc của lò vôi
Động cơ điện dẫn động thân lò quay nung vôi, khiến vật liệu dịch chuyển chậm theo phương dọc trục trong lò và hoàn tất các phản ứng vật lý, hóa học. Lò quay thường được chia thành vùng gia nhiệt sơ bộ, vùng nung và vùng làm nguội. Quá trình gia nhiệt vật liệu được kiểm soát thông qua các vùng nhiệt độ khác nhau.
Đặc điểm kết cấu của lò quay nung vôi
- Thân trụ: Thân chính của lò quay là một thùng hình trụ dài có thể quay, thường làm bằng tấm thép và lót vật liệu chịu lửa.
- Bộ phận truyền động: Gồm hộp giảm tốc chính, bộ truyền động phụ, động cơ điện và các thiết bị khác dùng để dẫn động thân lò quay.
- Bộ phận đỡ: Thân lò được đỡ bằng nhiều con lăn đỡ, thường có cơ cấu con lăn chặn để ngăn thân lò dịch chuyển theo phương dọc trục.
- Thiết bị làm kín: Để tránh rò khí, thiết bị làm kín thường được lắp ở đầu và đuôi lò.

Vật liệu trong lò đứng vành khuyên được gia nhiệt theo từng cấp trong các ống lồng khác nhau. Vật liệu đi xuống trong các ống nhờ trọng lực, lần lượt hoàn tất gia nhiệt sơ bộ, nung và làm nguội. Có thể điều khiển riêng nhiệt độ và môi trường khí ở từng đoạn, đồng thời điều chỉnh chính xác đường cong gia nhiệt của vật liệu.
Đặc điểm kết cấu của lò đứng vành khuyên
- Kết cấu dạng ống lồng: Lò đứng vành khuyên gồm nhiều ống lồng, mỗi ống được trang bị thiết bị gia nhiệt và thiết bị vận chuyển vật liệu.
- Điều khiển theo từng đoạn: Có thể kiểm soát độc lập nhiệt độ và môi trường khí ở từng đoạn.

Vốn đầu tư lò vôi
Theo mặt bằng giá hiện tại ở Trung Quốc, vốn đầu tư cho lò đứng vành khuyên tự động 500t/d là 50 triệu nhân dân tệ, lò Fukas 600t/d khoảng 45-50 triệu nhân dân tệ, lò Merz 600t/d khoảng 70 triệu nhân dân tệ và lò quay nung vôi 1000t/d khoảng 120 triệu nhân dân tệ. Do đó, lợi thế đầu tư của lò đứng vành khuyên là rõ ràng.
Chi phí vận hành lò vôi
| Đơn vị | Lò quay | Lò đứng vành khuyên | Lò Phocas | Lò Merz |
| Công suất danh định | 1000tpd | 500tpd | 600tpd | 600tpd |
| Tỷ lệ vận hành | 95% | 97% | 98% | 93% |
| Chi phí vật liệu | Suất tiêu hao riêng để nung vôi trong mỗi lò là 1.80 | |||
| 108 | 108 | 108 | 108 | |
| Chi phí nhiên liệu | Than cốc chuyển thành khí | Khí lò chuyển | Khí lò chuyển | Khí lò chuyển |
| 73 | 49.2 | 42 | 40 | |
| Chi phí điện của lò | 30kWh/t | 23kWh/t | 26kWh/t | 39kWh/t |
| 13.2 | 10.1 | 11.4 | 17.2 | |
| Nước và khí nén | 1 | 1 | 1 | 1 |
| Khấu hao thiết bị | 37.7 | 28.2 | 23.3 | 34.3 |
| Chi phí sản xuất | 45 | 65 | 55 | 65 |
| Tổng cộng (nhân dân tệ/t) | 277.9 | 261.5 | 240.7 | 267.5 |
Bảng trên cho thấy, ngoại trừ lò Fukas, chi phí sản xuất vôi hoạt tính bằng lò đứng vành khuyên là thấp nhất. Cần lưu ý số liệu trên là chi phí sản phẩm khi sử dụng khí thu hồi trong nhà máy thép. Chẳng hạn, nếu lò quay dùng than bột làm nhiên liệu, chi phí mỗi tấn vôi tăng khoảng 100 nhân dân tệ. Vì vậy, lợi ích kinh tế khi dùng lò đứng vành khuyên để sản xuất vôi hoạt tính trong nhà máy thép sẽ nổi bật hơn.
Chất lượng thành phẩm
Chất lượng vôi hoạt tính sản xuất bằng lò đứng vành khuyên là tốt nhất. So sánh cụ thể như sau:
- Thành phẩm có độ hoạt tính cao. Lò vôi tiên tiến cho độ hoạt tính trên 350mI, đáp ứng yêu cầu sản xuất luyện thép. Tuy nhiên, khi sản xuất bằng lò quay, đá vôi cỡ nhỏ dễ bị nung quá mức. Cả lò Melz và lò đứng vành khuyên đều có vùng đốt đồng chiều, cho chất lượng tốt hơn lò Phocas. Hiện nay, lò quay tại Trung Quốc nhìn chung cho chất lượng sản phẩm tốt, với độ hoạt tính trung bình gần 400ml.
- Thành phẩm có hàm lượng lưu huỳnh thấp. Theo phân tích số liệu báo cáo của Hiệp hội Vôi, hàm lượng lưu huỳnh trong vôi sản xuất bằng lò quay, lò Fukas và lò đứng vành khuyên đều dưới 0.02%. Hàm lượng lưu huỳnh của lò Maerz thường cao. Cơ chế đốt của lò làm cho hàm lượng lưu huỳnh trong khí thải thấp. Vì vậy, theo cân bằng vật chất, phần lớn lưu huỳnh đi vào vôi. Nói cách khác, khi tích nhiệt đồng thời xảy ra tích lưu huỳnh, nên khó đạt mức bảo đảm kỹ thuật dưới 0.02%. Chất lượng vôi sản xuất bằng lò Maerz khó đáp ứng yêu cầu của các quy trình luyện thép và nấu luyện hiện đại.
Lựa chọn nguyên liệu và nhiên liệu
- Xét về sử dụng nguyên liệu, lò đứng vành khuyên và lò quay bổ sung cho nhau. Khi khai thác đá vôi, đá vôi cục đạt yêu cầu cỡ 40-80mm chiếm khoảng 50%, cỡ 20-40mm khoảng 20%, cỡ 20-10mm khoảng 20% và cỡ dưới 10mm khoảng 10%.
Hiện nay, tài nguyên khai thác ngày càng khan hiếm. Chúng ta phải kết hợp hợp lý các loại lò vôi để nâng cao tỷ lệ tận dụng tổng thể tài nguyên đá vôi và kéo dài tối đa tuổi thọ mỏ. Nhờ đó, chi phí mua đá vôi giảm. - Xét về nhiên liệu, lò đứng vành khuyên và lò quay đều có ưu điểm riêng. Lò quay nung vôi có thể sử dụng trực tiếp khí lò chuyển, một loại nhiên liệu nhiệt trị thấp sinh ra khi luyện thép. Tuy nhiên, lò quay phải dùng nhiên liệu nhiệt trị cao như khí lò cốc, khí hỗn hợp hoặc khí tự nhiên. Ưu điểm của lò quay là có thể dùng trực tiếp than bột làm nhiên liệu nên thích ứng với nhiều nhiên liệu hơn.
Tóm lại, xét các đặc điểm của lò đứng vành khuyên như dễ điều khiển, dễ bảo trì, vận hành hoàn toàn ở áp suất âm và điều kiện môi trường tốt, đặc biệt là khả năng chỉ dùng khí lò chuyển làm nhiên liệu, chúng tôi cho rằng đây là một trong những loại lò vôi tiên tiến nhất hiện nay.





















