Đối tác của bạn trong kỹ thuật xi măng

AGICO CEMENT / TÌM KIẾM TRÊN TRANG

Bạn đang tìm gì?

Tìm thiết bị, phụ tùng thay thế, nhà máy trọn bộ và các dự án đã thực hiện.

Nhập tên sản phẩm hoặc chữ viết tắt · ↑ ↓ để chọn gợi ý · Esc để đóng

Chọn lĩnh vực bạn quan tâm

TRUY CẬP TRỰC TIẾP

Tổng quan công nghệ sản xuất than sinh học

Công nghệ sản xuất than sinh học

Trong những năm gần đây, sản xuất than sinh học đã trở thành chủ đề nóng trên thị trường. Nhìn chung, sản xuất than sinh học là quá trình nhiệt phân nguyên liệu sinh khối dùng làm năng lượng. Nhiều loại sinh khối, bao gồm gỗ khúc, mùn cưa, dăm tre, thân cây trồng và trấu, được tái sử dụng theo cách thân thiện với môi trường. Ngoài các mục tiêu về môi trường, chuyển sinh khối thành than sinh học cũng là một cách tốt để biến chất thải thành của cải. Ngày càng có nhiều người muốn khởi nghiệp trong lĩnh vực sản xuất than sinh học. Bạn hiểu biết đến đâu về sản xuất than sinh học? Dưới đây là tổng quan về công nghệ sản xuất than sinh học. Hãy cùng tìm hiểu những công nghệ mới nhất trong sản xuất than sinh học.

Than sinh học là vật liệu chức năng có hàm lượng cacbon cao, cấu trúc nhiều lỗ rỗng và khả năng hấp phụ mạnh, được tạo ra bằng cách nhiệt phân và cacbon hóa sinh khối trong điều kiện thiếu oxy. Than sinh học được phát hiện như thế nào? Câu trả lời là “đất đen”! Nghiên cứu về đất đen ở Amazon đã khiến các nhà khoa học quan tâm đến than sinh học. Hàng trăm năm trước, người bản địa Amazon phát hiện rằng trộn than sinh học và chất hữu cơ vào đất tạo ra lớp đất đen màu mỡ, giúp cây trồng phát triển tốt. Nguyên liệu sản xuất than sinh học rất đa dạng, chủ yếu gồm rơm rạ, phế thải lâm nghiệp, phân vật nuôi, chất thải sinh hoạt và các loại sinh khối phế thải khác, trong đó rơm rạ chiếm tỷ trọng cao nhất.

Mỗi năm sẽ phát sinh một lượng lớn phế thải nông nghiệp, phần lớn trong số đó không thể được tận dụng hết. Hiện nay, nhiều nhà nghiên cứu đã phát triển các ý tưởng sản xuất than sinh học từ sinh khối phế thải bằng nhiều phương pháp kỹ thuật khác nhau để thúc đẩy việc sử dụng bền vững tài nguyên và sự phát triển bền vững của các hệ sinh thái.

Phương pháp sản xuất than sinh học truyền thống là chất sinh khối thành đống, phủ một lớp đất mỏng rồi châm lửa đốt khói tại chỗ bịt kín, hoặc gia nhiệt sinh khối trong lò than sinh học để sinh khối cháy và nhiệt phân trong môi trường không có oxy, tạo ra than sinh học (thường gọi là “than ủ”). Phương pháp này có nhược điểm như điều kiện sản xuất kém, chu kỳ dài và gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng. Sản xuất than sinh học quy mô lớn sẽ dẫn đến nhiều vấn đề như mất rừng, hiệu ứng nhà kính mạnh hơn và ô nhiễm không khí. Vì vậy, ngày càng nhiều nhà nghiên cứu chuyên tâm nghiên cứu các phương pháp sản xuất than sinh học mới có tính khả thi cao, và phương pháp được sử dụng rộng rãi nhất là nhiệt phân bằng nhiệt (nhiệt phân hoặc nhiệt phân ở nhiệt độ cao).

Sản xuất than sinh học bằng nhiệt phân

Khi nhiệt phân tạo than sinh học trong điều kiện thiếu oxy và nhiệt độ cao, nhiệt năng phá vỡ liên kết hóa học của các đại phân tử polyme hữu cơ trong sinh khối, nhanh chóng phân giải chúng thành các chất mạch ngắn có khối lượng phân tử thấp. Quá trình nhiệt phân có thể tạo ra sản phẩm rắn, lỏng và khí.

Quy trình nhiệt phân tạo than sinh học

Quá trình nhiệt phân tạo than sinh học chủ yếu gồm các giai đoạn sau:

  1. Giai đoạn sấy: Ban đầu, nguồn nhiệt bên ngoài bắt đầu nóng lên. Nhiệt độ trong lò than sinh học còn thấp, tốc độ nhiệt phân rất chậm và nước trong vật liệu bắt đầu bay hơi, nhưng thành phần hóa học không thay đổi. Đây là giai đoạn phản ứng thu nhiệt, chủ yếu dựa vào nhiệt được cung cấp từ bên ngoài để bảo đảm nhiệt độ tăng.
  2. Giai đoạn tiền cacbon hóa: Nhiệt độ trong lò than sinh học tăng dần, phản ứng phân hủy nhiệt thay đổi đáng kể và thành phần hóa học của vật liệu dần thay đổi. Đặc biệt, các thành phần kém ổn định như hemixenluloza phân hủy thành CO, CO2 và một lượng nhỏ axit axetic cùng các chất khác. Đây vẫn là giai đoạn phản ứng thu nhiệt.
  3. Giai đoạn cacbon hóa: Nhiệt độ trong lò than sinh học tiếp tục tăng, vật liệu phân hủy nhiệt nhanh và tạo ra nhiều sản phẩm phân hủy. Đây là giai đoạn chính của quá trình nhiệt phân, giải phóng một lượng lớn nhiệt năng, tạo ra các chất lỏng như axit axetic, hắc ín gỗ và metanol (được tách khi làm nguội), cùng các khí như CO2, CO, CH và H2, đồng thời làm tăng hàm lượng thành phần cháy được.
  4. Giai đoạn nung: Than được nung ở giai đoạn này. Các liên kết hóa học chứa C (liên kết C-H, C-0) tiếp tục bị phá vỡ, những chất bốc còn lại thoát khỏi than và hàm lượng cacbon cố định tăng. Ranh giới giữa bốn giai đoạn phản ứng trong quá trình nhiệt phân tạo than sinh học khó xác định rõ và các giai đoạn thường chồng lấn.
Sản xuất than sinh học
Quy trình sản xuất than sinh học

Công nghệ sản xuất than sinh học

Theo công nghệ nhiệt phân dùng để sản xuất than sinh học, các phương pháp hiện nay có thể chia thành cacbon hóa, hóa lỏng, khí hóa, nhiệt phân vi sóng và các công nghệ khác.

Công nghệ cacbon hóa

Cacbon hóa là công nghệ được sử dụng phổ biến nhất để sản xuất than sinh học. Quy trình chính là đưa nguyên liệu sinh khối đã cắt nhỏ hoặc tạo hình vào lò than sinh học và gia nhiệt để chúng cháy trong điều kiện hạn chế oxy, gây ra sự phân hủy bên trong của than sinh học, dầu sinh học và khí.

Căn cứ vào nhiệt độ gia nhiệt, tốc độ gia nhiệt và thời gian lưu phản ứng, công nghệ cacbon hóa có thể chia thành bốn loại: nhiệt phân chậm, nhiệt phân trung tốc, nhiệt phân nhanh và nhiệt phân chớp nhoáng. Nhiệt phân chậm dùng tốc độ gia nhiệt thấp 5~7 C/min, với tốc độ phản ứng là 1~2d ở mức nhiệt độ trung bình và thấp 400~650 C. Tỷ lệ tạo than cuối cùng khoảng 35%, tỷ lệ dầu sinh học khoảng 30% và tỷ lệ khí khoảng 35%. Nhiệt phân trung tốc có tốc độ 300C/min, phản ứng trong 10-20s ở mức nhiệt độ trung bình và thấp 400-550 C. Tỷ lệ tạo than cuối cùng khoảng 20%, tỷ lệ dầu sinh học khoảng 50% và tỷ lệ khí khoảng 30%. Nhiệt phân nhanh có tốc độ 1000 C/s, với tốc độ phản ứng là 1~2s ở 400~550 C. Tỷ lệ tạo than cuối cùng khoảng 12%, tỷ lệ dầu sinh học khoảng 75% và tỷ lệ khí khoảng 13%. Nhiệt phân chớp nhoáng dùng tốc độ gia nhiệt nhanh 1 0009C/s, phản ứng trong thời gian dưới 1s ở nhiệt độ cao 1050~1 300 C. Tỷ lệ tạo than cuối cùng là 10%~25%, tỷ lệ dầu sinh học là 50%~75% và tỷ lệ khí là 10%~ 30%.

Khi nhiệt độ và tốc độ gia nhiệt thay đổi, tỷ lệ dầu sinh học, than sinh học và khí trong sản phẩm cũng sẽ thay đổi. Vì vậy, để thu được nhiều than sinh học hơn, nên kiểm soát các điều kiện phản ứng ở mức nhiệt độ thấp hơn và tốc độ gia nhiệt chậm hơn. Tuy nhiên, nhiệt độ quá thấp sẽ khiến quá trình cacbon hóa không hoàn toàn, thời gian cacbon hóa quá dài và tỷ lệ tạo than giảm. Qua so sánh tổng thể, quá trình nhiệt phân chậm cho tỷ lệ than sinh học cao nhất và không đòi hỏi khắt khe về kích thước hạt nguyên liệu.

Sơ đồ quy trình cacbon hóa
Quy trình cacbon hóa

Công nghệ cacbon hóa thủy nhiệt

Công nghệ cacbon hóa thủy nhiệt, còn gọi là công nghệ nhiệt phân ướt, về bản chất là nhiệt phân chậm và là một công đoạn tiền xử lý giúp cải thiện đáng kể tính năng của sinh khối. Trong quá trình này, sinh khối được gia nhiệt trong bình phản ứng kín ở nhiệt độ và áp suất cao trong hơn 1 h, với dung dịch nước làm môi trường. Sau cacbon hóa thủy nhiệt, sinh khối tạo ra sản phẩm rắn không hòa tan và các phụ phẩm hữu cơ hòa tan. Sản phẩm rắn là các vi cầu cacbon có vi cấu trúc và nhiều nhóm chức ưa nước trên bề mặt. Phụ phẩm gồm aldehyd, axit hữu cơ và các chất hữu cơ hòa tan khác.

Cacbon hóa thủy nhiệt là phản ứng gốc tự do, bao gồm các quá trình phản ứng cạnh tranh: giải trùng hợp các đại phân tử thành phân tử nhỏ và tái trùng hợp các mảnh phân tử nhỏ thành phân tử lớn. Các bước gồm thủy phân, khử nước, khử cacboxyl, trùng ngưng, thơm hóa và các bước khác, kèm theo khử oxy và khử hydro. Cacbon hóa thủy nhiệt là phản ứng tỏa nhiệt điển hình, chủ yếu làm giảm hàm lượng H và 0 trong nguyên liệu thông qua khử nước và khử cacboxyl.

Công nghệ cacbon hóa thủy nhiệt

Quá trình cacbon hóa thủy nhiệt chủ yếu gồm các giai đoạn sau:

  1. Thủy phân. Polyme khối lượng phân tử thấp tạo ra ở giai đoạn đầu được thủy phân thành monome, và giá trị pH của hệ phản ứng giảm.
  2. Khử nước. Khử nước trong quá trình cacbon hóa thủy nhiệt bao gồm cả phản ứng hóa học và quá trình vật lý để loại nước khỏi nền sinh khối mà không làm thay đổi thành phần hóa học của nền. Các monome được khử nước và phân hủy thành các sản phẩm hòa tan khác nhau.
  3. Khử cacboxyl. Một số nhóm cacboxyl được loại bỏ trong quá trình cacbon hóa thủy nhiệt.
  4. Trùng ngưng. Quá trình loại bỏ các nhóm hydroxyl và cacboxyl tạo ra hợp chất không no dễ trùng hợp. Phản ứng trùng hợp hoặc ngưng tụ do khử nước liên phân tử hoặc ngưng tụ aldol tạo thành polyme hòa tan.
  5. Thơm hóa. Polyme trải qua quá trình thơm hóa để tạo thành sản phẩm cuối cùng.

So với công nghệ cacbon hóa, công nghệ cacbon hóa thủy nhiệt có các ưu điểm sau:

  • Điều kiện phản ứng ôn hòa và mức tiêu thụ năng lượng thấp;
  • Nguyên liệu không bị giới hạn. Vì phản ứng diễn ra trong dung dịch nước, sinh khối không cần sấy, nên dễ xử lý sinh khối có độ ẩm cao hơn như bùn thải, đồng thời giúp giữ lại các nhóm chức trên bề mặt;
  • Thiết bị dễ vận hành và dễ sử dụng thành thạo;
  • Hiệu suất cố định cacbon và hiệu suất thu hồi sau cacbon hóa cao, với triển vọng ứng dụng rộng.

Công nghệ khí hóa

Công nghệ khí hóa là quá trình chuyển nguyên liệu sinh khối thành khí thông qua quá trình nhiệt hóa học trong điều kiện nhiệt độ cao được kiểm soát. Các sản phẩm phụ của quá trình khí hóa được gọi là than sinh học và dịch chiết sinh khối. Tùy việc có sử dụng tác nhân khí hóa hay không, công nghệ khí hóa có thể được chia thành hai loại quy trình: có sử dụng tác nhân khí hóa và không sử dụng tác nhân khí hóa.

Tác nhân khí hóa – thường chứa không khí, 02, H20, H2 và khí hợp chất, v.v. Công nghệ khí hóa sử dụng thiết bị khí hóa cần trải qua bốn giai đoạn: sấy, nhiệt phân, đốt oxy hóa và khí hóa:

  1. Nguyên liệu sinh khối được gia nhiệt và sấy sau khi đi vào thiết bị phản ứng khí hóa;
  2. Khi nhiệt độ tăng, các chất bốc dần kết tủa và nguyên liệu sinh khối bị nhiệt phân ở nhiệt độ cao;
  3. Sản phẩm nhiệt phân và tác nhân khí hóa trải qua phản ứng oxy hóa và cháy trong vùng oxy hóa;
  4. Nhiệt năng từ quá trình đốt được dùng để duy trì quá trình sấy, nhiệt phân và phản ứng khử của nguyên liệu. Cuối cùng thu được hỗn hợp khí (gồm CO, CH4, H2) và hiệu suất thu hồi than sinh học thường khoảng 10%.

Khí hóa bằng chưng khô là công nghệ khí hóa không sử dụng tác nhân khí hóa và có quy trình tương đối đơn giản. Trong quá trình này, sinh khối được nhiệt phân và khí hóa trong điều kiện hạn chế oxy hoặc hoàn toàn không có oxy để thu được than sinh học, giấm gỗ, hắc ín gỗ và khí; hiệu suất thu hồi than sinh học thường từ 28% đến 30%. Ngoài khí hóa bằng chưng khô, các công nghệ khí hóa khác tạo ra ít than sinh học hơn, chủ yếu được dùng để sản xuất khí cháy phục vụ cấp khí từ quá trình khí hóa và phát điện.

Công nghệ khí hóa
Công nghệ khí hóa

Công nghệ nhiệt phân vi sóng

Nhiệt phân vi sóng là công nghệ mới sử dụng vi sóng để gia nhiệt sinh khối ở nhiệt độ 400~500C trong điều kiện hạn chế oxy, để nguyên liệu sinh khối có thể phân hủy thành than sinh học trong một khoảng thời gian nhất định.

Vi sóng là sóng điện từ có bước sóng từ 1 mm đến 100 cm và tần số tương ứng từ 300 MHz đến 300 CHz. Gia nhiệt bằng vi sóng là phương pháp gia nhiệt dựa trên việc vật thể hấp thụ năng lượng vi sóng và chuyển đổi thành năng lượng nhiệt, nhờ đó toàn bộ vật thể nóng lên đồng thời, hoàn toàn khác với phương pháp gia nhiệt truyền thống. Nguyên lý gia nhiệt bằng vi sóng là làm tăng nhiệt độ vật liệu nhờ “nhiệt ma sát nội tại” sinh ra từ chuyển động qua lại ở tần số cao của các phân tử lưỡng cực bên trong vật liệu được gia nhiệt; vật liệu có thể được gia nhiệt đồng thời cả bên trong lẫn bên ngoài mà không có bất kỳ quá trình dẫn nhiệt nào
Và gia nhiệt, tốc độ gia nhiệt nhanh và đồng đều, ví dụ.

So với công nghệ nhiệt phân thông thường, nhiệt phân vi sóng có thể xuyên trực tiếp qua vật liệu, đi vào bên trong và gia nhiệt đồng đều cả bên trong lẫn bên ngoài vật liệu. Thời gian gia nhiệt ngắn, các phản ứng thứ cấp của những thành phần dễ bay hơi có thể giảm và tính chất của than sinh học có thể được cải thiện. Phương pháp này tiêu thụ ít năng lượng, có khả năng kiểm soát cao, hiệu suất năng lượng cao, tính kinh tế cao, đồng thời còn có khả năng gia nhiệt chọn lọc. Trong quá trình nhiệt phân vi sóng, một phần lượng ẩm sẽ tham gia phản ứng, điều này có thể tăng khả năng hấp thụ vi sóng của sinh khối. Với những đặc điểm trên, việc sử dụng nhiệt phân vi sóng thay cho nhiệt phân thông thường để xử lý sinh khối phế thải đã dần trở thành một chủ đề nghiên cứu thu hút nhiều sự quan tâm.

Công nghệ nhiệt phân vi sóng
Công nghệ nhiệt phân vi sóng

Triển vọng công nghệ sản xuất than sinh học

Mức tiêu thụ năng lượng, tỷ lệ tạo than và các tính chất vật lý, hóa học của than sinh học thay đổi theo nguyên liệu và công nghệ sản xuất. Do đó, việc lựa chọn phương pháp sản xuất than sinh học phù hợp với nguyên liệu và yêu cầu đối với sản phẩm than sinh học là đặc biệt quan trọng. Kết quả cho thấy hiệu suất thu hồi than sinh học bằng nhiệt phân chậm, cacbon hóa thủy nhiệt và nhiệt phân vi sóng có thể vượt 30%. Hiệu suất thu hồi của hai phương pháp cacbon hóa thủy nhiệt và nhiệt phân vi sóng có thể đạt 50%. Hiệu suất thu hồi than sinh học bằng nhiệt phân trung tốc, nhiệt phân nhanh, nhiệt phân chớp nhoáng và khí hóa thấp hơn 30%. Với tiến bộ khoa học công nghệ, laser, plasma và các công nghệ tiên tiến khác dần được áp dụng vào sản xuất than sinh học. Do thiết bị đắt tiền và yêu cầu kỹ thuật cao đối với điều kiện phản ứng cũng như người vận hành thiết bị, các công nghệ này chưa được ứng dụng trên quy mô lớn và vẫn ở giai đoạn đầu.

Hiện nay, hệ thống công nghệ sản xuất than sinh học bằng cacbon hóa sinh khối vẫn chưa hoàn thiện và cần nghiên cứu sâu hơn ở các khía cạnh sau:

  1. Loại và lượng nguyên liệu sinh khối khác nhau giữa các vùng. Vì vậy, cần tận dụng tối đa nguồn sinh khối chính tại địa phương để sản xuất than sinh học phù hợp với điều kiện từng vùng và giảm lãng phí tài nguyên;
  2. Chọn công nghệ sản xuất than sinh học phù hợp với đặc tính nguyên liệu và mục đích sử dụng sinh khối;
  3. Cân nhắc đầy đủ hiệu quả kinh tế khi sản xuất than sinh học, tối ưu thiết bị phản ứng và giảm tổn thất năng lượng;
  4. Xây dựng các tiêu chuẩn ngành liên quan cho ngành than sinh học để chuẩn hóa sản xuất than sinh học.

Khi công nghệ sản xuất than sinh học tiếp tục phát triển và hoàn thiện, việc ứng dụng than sinh học trong nhiều lĩnh vực sẽ ngày càng chín muồi. Lượng sinh khối phế thải được chuyển thành tài nguyên có giá trị sẽ ngày càng tăng, góp phần thúc đẩy phát triển bền vững nền kinh tế cacbon thấp.